ฝึกเล่นพิณด้วยตัวเอง

ฝึกเล่นพิณด้วยตัวเอง

ก่อนอื่นขออธิบายเกี่ยวกับพิณก่อนนะครับ พิณก็คือเครื่องดนตรีชนิดหนึ่ง ซึ่งส่วนใหญ่แล้วจะพบเครื่องดนตรีชนิดนี้ ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย จะเรียกว่าเป็นเครื่องดนตรีประจำภาคเลยก็ว่าได้นะครับ พิณนี้เป็นศิลปะพื้นบ้านและภูมิปํญญาชาวบ้านจากรุ่นสู่รุ่นสืบทอดกันมาไม่เคย หาย ไปจากคนภาคอิสานเลย แม้ว่าเวลาจะผ่านมาหลายทศวรรษแล้วก็ตาม ส่วนลักษณะการเล่นก็ เหมือนกับการเล่นดนตรีประเภทเครื่องสายของดนตรีสากลที่เล่นกันในปัจจุบันนั่นแหละครับ 


ส่วนเสียงและทำนอง จะเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัวของพิณที่ถูกสร้างขึ้นมา หลายๆคนที่รู้จักพิณหรือว่าได้ยินเสียงพิณก็จะนึกถึงภาคอิสานขึ้นมาทันที เพราะฉะนั้นพิณจึงมีเสียงสำเนียง และทำนองที่เป็นเอกลักษณ์ เฉพาะตัวของพิณที่ถูกสร้างขึ้นมา  ตัวผู้เขียนเองก็เล่นเป็นอยู่บ้างและเคยลองเอาไปเล่นกับเพลงหรือทำนองเพลงที่ป็นของภาคอื่น มันก็ไม่เข้าเลยสำเนียงมันก็ไม่ไพเราะ เอาเป็นว่ามันเหมาะสมที่สุดเลยกับคนอิสาน
         
หรือหมอลำลูกทุ่ง แม้งานบวชหรืองานแต่งพินก็ยังมีบทบาทสำคัญและโดดเด่นมากในแถบภาคอิสาน เข้าเรื่องเลยแล้วกันครับว่าฝึกเล่นพินด้วยตัวเองเขาทำกันยังไง และ เล่นยังไงให้เป็นเร็วที่สุด ขอบอกประสบการณ์จากตัวผู้เขียนเองเลยนะครับก่อนจะเล่นพินเป็นก็มีพื้นฐานด้านดนตรีอยู่บ้างก็คือเล่นกีต้าร์เป็น คนที่ไม่มีพื้นฐานด้านดนตรีก็ไม่ได้หมายความว่าจะฝึกเล่นพินไม่ได้นะครับ ผมว่าเล่นได้และเล่นเป็นมันมีวิธีครับ วิธีคิดพื้นฐานเลยก็คือพินมันฝึกง่ายกว่ากีต้าร์เพราะว่าพินมันมีแค่สามสายและก็เล่นคีย์เดียวหรือคอร์ดเดียวนั่นเอง
แต่เมื่อเทียบกับกีต้าร์ซึ่งมันมีตั้งหกสายและอีกไม่รู้กี่ร้อยคอร์ดและแต่ละคอร์ดก็มีสเกลหรือโน้ตไม่รู้ว่ากี่ตัว ส่วนพิณก็มีโน้ตได้หลายตัวเช่นกันแต่ว่าตัวโน๊ต ทั้งหมดมันก็อยู่ในกลุ่มเดียวหรือว่าคอร์ดเดียว ตัวอย่างเช่นทั้งวงกำลังเล่นคีย์ am กันอยู่ไม่ว่าเบส  กีต้าร์  คีย์บอร์ด หรือพินต่างคนก็ต่างไล่สเกลของตนเองไปตามลายแต่เขาก็จะไม่ให้ผิดเพี้ยนไปจากคีย์ของ am เหมือนเดิม คนที่จะควบคุมเสียงของ am ให้คงไว้เช่นเดิมก็คือคนเล่นเบส ครับไม่ว่าชิ้นอื่นๆเขาจะเล่นยังไงก็ตามคนเล่นเบสต้องควบคุมจังหวะและควบคุมคีย์เสียงไว้ให้คงเดิม
ถ้าหากมีความจำเป็นที่ทั้งวงตั้งเปลี่ยนคีย์เล่น เบส  กีต้าร์  คีย์บอร์ดเขาก็จะเปลี่ยนได้ทันทีพร้อมกันยกเว้นพินครับ เพราะมันมีคอร์ดเดียวอย่างที่ได้กล่าวไว้ตอนต้นนอกจากจะตั้งสายใหม่หรือเปลี่ยนตัวใหม่ที่ตั้งสายไว้แล้วเท่านั้น  มาถึงตรงนี้แล้วหลายคนคงจะนึกภาพออกบ้างแล้วว่า พินมันมีสามสายและก็เล่นแค่คีย์เดียว ดังนั้นมันย่อมฝึกง่ายกว่าเครื่องดนตรีสากลแน่นอนครับผมขอยืนยัน อย่างที่ผู้เขียนได้กล่าวไว้ในตอนต้นแล้วว่าผู้ที่ไม่มีพื้นฐานดนตรี หรือเล่นกีต้าร์ ไม่เป็นก็ไม่ต้องกลัว เพราะว่ามันต้องเล่นเป็นต้องเล่นได้ถ้าตั้งใจจริง
 วิดีโอฝึกเล่นพิณลายเต้ยโขง
สำหรับที่คนไหนที่สนใจ ที่จะ ฝึกเล่นพิณด้วยตนเอง นั้นผมมีวิธีแนะนำครับ วิธีที่ง่ายและดีแบบยั่งยืนคงทน ที่สุดสำหรับ การหัดดีดพิณ ก็คือ การฝึกพิณขั้นพื้นฐาน ก่อนครับ อันดับแรก ต้องตั้งสายพิณที่จะฝึกเล่นให้เป็นก่อน จากนั้น ฝึกอ่านโน๊ตพิณ ทำไมผมถึงอยากให้ฝึกพื้นฐานแบบอ่านโน๊ต ก็เพราะว่าการฝึกแบบนี้ เป็นวิธีที่ความรู้ความสามารถที่เรามี มันจะอยู่กับเราไปตลอด เมื่อเวลาผ่านไปเนิ่นนาน แต่เราก็ยังสามารถที่จะเล่น และฝึก หรือถ่ายทอดให้ผู้อื่นๆได้แบบสะบายๆ ถึงแม้ว่า ช่วงฝึกแรกๆอาจจะน่าเบื่อหน่อย
เมื่อเทียบกับการฝึกเล่นพิณแบบอื่น ๆ หรือฝึกแบบฟังเขาดีดพิณ แล้วหัดดีดตามถึงแม้ว่าจะฝึกสอนกันแบบตัวต่อตัว ถึงแม้ว่าการฝึกแบบนี้อาจจะเล่นเป็นเร็วกว่า แบบฝึกจาก การอ่านโน๊ตพิณ แต่คุณลองๆคิดดูครับ ตอนที่คุณฝึกแล้วเล่นเป็นใหม่ๆ ผมเชื่อว่าคุณเล่นพิณเก่ง เล่นพิณเพราะ แต่เมื่อเวลาผ่านไปเนิ่นนานคุณอายุเยอะขึ้น ความจำเริ่มไม่ดีแล้ว ฝีมือที่คุณเคยบรรเลง คุณอาจจะบรรเลงไม่ได้เหมือนเดิมแน่นอน แต่ถ้าหากคุณเป็นโน๊ต คุณอ่านโน๊ตเป็น แยกจังหวะสั้นยาวของตัวโน๊ตได้ ต่อให้คุณอายุมากแล้วขอให้ มีโน๊ตเพลงนั้นๆ มาให้คุณก็จะเล่นได้เช่นเดิมครับ
เพราะฉนั้นผมจึงอยากแนะนำให้ เริ่มฝึกพื้นฐานการดีดพิณ ในแบบการอ่านโน๊ตดีกว่า หัดดีดพิณเบื้องต้น สำหรับมือใหม่นะครับผมได้เขียนไว้ลองอ่านดูครับ ตัวโน๊ตที่คอพิณ หากรู้แล้วว่าจุดไหนบนคือกีพิณเป็นโน๊ตเสียงอะไร ก็เริ่ม ฝึกอ่านโน๊ตพิณ ได้เลยถ้าเข้าใจสัญลักษณ์ในห้องเพลงและรู้จักคร่าวๆแล้ว ก็เรียนรู้เรื่อง การนับจังหวะในห้องเพลง ไปด้วยเลยครับจากนั้นก็หา โน๊ตลายพิณ ทำนองง่ายๆช้าๆมาลองฝึกกันเลยครับ ผมได้นำโน๊ตเพลงง่ายๆ มาลงให้ลองฝึกกันครับเหมาะสำหรับ มือใหม่หัดดีดพิณ หากท่านเล่นคล่องแล้ว อยากลองฝึกเล่นทำนองยากๆขึ้นมาหน่อย ก็มีครับลองหาโน๊ตมาฝึกได้ครับ สอนดีดพิณลายลำเพลิน