การดูแลรักษาพิณ

การดูแลรักษาพิณพิณ

ถีงแม้ดูแล้วเหมือนจะเป็นเครื่องดนตรีที่ทนทาน แต่ก็ต้องการการดูแลรักษา เป็นอย่างดี เพื่อคงคุณภาพเสียงที่ดี เสียงไม่เพี้ยน ซึ่งมีประเด็นสำคัญ ๆ ดังนี้ 

1.เก็บพิณไว้ในที่ที่ปลอดภัยจากการล้ม ตกหล่น เช่น แขวนไว้ในที่ที่แข็งแรง หรือมีที่วางตั้งพิณไว้ไม่ให้ล้ม ถ้าให้ดี ควรมีปลอกหรือถุงพิณ

2.ก่อนเล่น ให้ใช้ผ้าเช็ดคราบสนิม คราบสกปรก ออก และก่อนเก็บ ให้ใช้ผ้าเช็ดคราบเหงื่อมือออก ก่อนนำไปเก็บ ใช้สำลีชุบน้ำสบู่เช็ดสายพิณแล้วตามด้วยสำลีที่แห้งเช็ดตามอีกที

3.เวลาวางพิณ ระวังลูกบิดจะโดนพื้น หรือฝาผนัง อันจะทำให้เสียงของสายพิณนั้นๆ เพี้ยนไปแต่ไม่ต้องกลัวครับหากเลิกเล่นแล้วหย่อยสายพิณลงเล็กน้อยไม่ควรให้ตึงมากไปเดี๋ยวคอพิณจะทำงานหนักเกินอันสมควรแม้กระทั่งเวลาเลิกเล่นเดี๋ยวคอจะโก่งเร็วเกินไปครับเวลาจะเล่นค่อยเทียบเสียงใหม่ให้ตึงก็ได้นี่เป็นสูตรส่วนตัวผมเองนะครับ
4.พิณไฟฟ้า เนื่องจากใช้สายกีตาร์ไฟฟ้า จะขึ้นสนิมได้ง่าย ดังนั้น หากสายพิณไฟฟ้า ผ่านการเล่นแล้วหนึ่ง
ครั้ง หรือโดนมือสัมผัสแล้ว  ต้องเล่นอีกบ่อย ๆ นำมาเล่นเรื่อย ๆ การเก็บไว้นาน โดยไม่เล่นเลย สายพิณจะขึ้นสนิม แต่หากเล่นอยู่เรื่อย ๆ ทุก ๆ ครั้งที่เล่น จะเป็นการทำความสะอาดคราบสนิมไปในตัว หรือถ้าหากสนิ่มขึ้นจริง ๆ ก็เหมือนเดิมครับสำลีชุบน้ำสบู่แล้วเช็ดแบบรูดขึ้นลงทีละเส้นจากนั้นก็เอาสำลีแห้งเช็ดอีกทีรับรองเลยว่าสะอาดไร้สนิ่มและเสียงไสเหมือนสายใหม่เลยครับผมลองทำดูครับ
5.หากไล่โน้ตขึ้นเสียงสูงแล้ว เสียงเพี้ยนไปจากสเกลที่ควรจะเป็น (โดยมากมักเกิดกับสายที่๑) ให้เปลี่ยนสายพิณนั้นใหม่
6.หากขั้นแบ่งเสียง สึกหรอ หรือหลุด ให้เปลี่ยนขั้นแบ่งเสียงนั้นใหม่
ที่มา : ชมรมศิลปวัฒนธรรมอีสาน จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย